„Lightbulb Sun” i „In Absentia”
W poszukiwaniu nowego kierunku.
Album “Lightbulb Sun”, podobnie jak następny – “In Absentia”, uznawany jest za słabszy, niż poprzednie płyty zespołu, choć oba zawierają wiele bardzo ciekawych fragmentów. Spowodowane jest to głównie wygórowanymi oczekiwaniami, jakie mieli w stosunku do zespołu jego miłośnicy. Spośród zawartych na nim kompozycji, wyróżniają się przede wszystkim rozbudowana „Russia on Ice” i pięknie zaaranżowana „The Last Chance To Evacuate Planet Earth Before It Is Recycled”. Z kolei „The Rest Will Flow” to najbardziej optymistyczny kawałek kiedykolwiek nagrany przez Porcupine Tree, zaś „Feel So Low” kontynuuje serię smutnych piosenek w stylu „Smart Kid” czy „Stars Die”. Do największych hitów grupy zaliczany jest utwór „Shesmovedon”.
Nagrana w 2003 roku „In Absentia” to jeszcze mocniejsze brzmienie Porcupine Tree i najbardziej mroczna z dotychczasowych płyt zespołu. Jej najważniejsze momenty to ośmiominutowy „Gravity Eyelids”, otwierający album „Blackest Eyes” i zwłaszcza ulubiona przez fanów piosenka „Trains”, stanowiąca prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalny utwór Porcupine Tree. Przepiękna kompozycja „Heartattack in a Layby” jest natomiast chyba jeszcze smutniejsza, niż „Feel So Low”. Był to pierwszy album, na którym za perkusją zasiadł nowy członek zespołu – Gavin Harrison.